RVO

‘Re-integratie van langdurig uitkeringsafhankelijke cliënten op de arbeidsmarkt. Van inzicht in cliënten naar het ontwikkelen van re-integratietrajecten’.

Onderzoeksteam: Drs. P. Bos, Prof .dr. Trudie Knijn, Dr. Rik van Berkel, Dr. Frits van Wel.

Nu het sociale zekerheidsbeleid primair gebaseerd is op de doelstelling om iedereen aan de betaalde arbeid te laten deelnemen terwijl er tegelijkertijd een grote groep langdurig uitkeringsafhankelijke en kansarme cliënten bestaat, is bij de beoordeling van mogelijkheden tot re-integratie inzicht in factoren die de cliënt stimuleren of verhinderen terug te keren naar de arbeidsmarkt onmisbaar. Die kennis is slechts beperkt aanwezig omdat er lange tijd geen bijzondere aandacht is besteed aan de mogelijkheden tot het verrichten van betaalde arbeid door wat voorheen fase-4 cliënten waren. Bovendien is de onderzoeksaandacht hetzij op specifieke groepen uitkeringsgerechtigden gericht geweest (o.a. arbeidsongeschikte werknemers en alleenstaande moeders), hetzij op een beperkt aantal, doorgaans ‘harde’ factoren (leeftijd, geslacht, arbeidservaring en medische beperkingen) terwijl ‘niet waargenomen’ factoren zoals perceptie van de kansen op re-integratie en de invloed van de sociale omgeving minder aandacht hebben gekregen.

Het eerste doel van dit onderzoek is de ontwikkeling van cliëntprofielen van langdurig uitkeringsafhankelijke cliënten op de arbeidsmarkt. Enerzijds zal inzicht worden verworven in de participatiesituatie, -wensen en -mogelijkheden van langdurig uitkeringsafhankelijken (bijstandsgerechtigden en gedeeltelijk arbeidsongeschikten) waarbij in het bijzonder aandacht wordt besteed aan de ervaren en gepercipieerde mogelijkheden om deel te nemen aan activiteiten die kunnen bijdragen aan toetreding tot de arbeidsmarkt (re-integratie-trajecten, scholing, vormen van vrijwilligerswerk of sociale activering, gesubsidieerde arbeid of hulpverlening). Verondersteld kan worden dat verbetering van de perceptie op deze activiteiten de kansen op terugkeer in belangrijke mate beïnvloeden. Anderzijds zal onderzoek worden gedaan naar de sociale omgeving van de cliënt en naar de vraag hoe omgevingsfactoren zich verhouden tot psychosociale en sociaalculturele factoren en capaciteiten van cliënten. Daarmee wordt een integrale benadering van cliëntfactoren ontwikkeld die kan leiden tot een betere profilering van verschillende groepen uitkeringsgerechtigden.

Het tweede doel van dit onderzoek is het leveren van een bijdrage aan de ontwikkeling van sociale interventies die bijdragen aan terugkeer naar de arbeidsmarkt van langdurig uitkeringsgerechtigden door inzicht te verschaffen in de capaciteiten van sociale professionals in de institutionele omgeving, dat wil zeggen de re-integratiebegeleiding, en hun behoeften aan inzicht, middelen en vaardigheden om het re-integratieproces te verbeteren zodanig dat de capaciteiten van cliënten beter kunnen worden ondersteund.